Korte inleiding op de triagemethodiek

De kerntaak van de jeugdgezondheidszorg is het bevorderen van de lichamelijke, geestelijke en sociale gezondheid van jeugdigen. De afdeling jeugdgezondheidszorg van Hulpverlening Gelderland Midden heeft moeten constateren dat zij met gebruikmaking van de huidige werkwijze, gebaseerd op de richtlijn contactmomenten basistakenpakket, haar kerntaak niet optimaal kan waarborgen.

Ondanks de goede signalering door de jeugdgezondheidszorg, is er te weinig ruimte voor het aanbieden van adequate interventies zoals advisering, ondersteuning en lichte hulpverlening. De zorg voor risicokinderen en hun gezinnen komt daarmee in gevaar. Binnen de huidige werkwijze (volgens de landelijke richtlijnen basistakenpakket) is er te weinig tijd om risicolijnen te volgen en worden kinderen met problemen buiten de jaarcohorten van de contactmomenten, waaronder de overdracht vanuit het consultatiebureau, onvoldoende gewaarborgd van zorg.

Zowel gemeenten als scholen en JGZ-medewerkers hebben hun ontevredenheid met de huidige werkwijze te kennen gegeven. Vooral in de regio Arnhem eo heeft men een teruggang van kwaliteit en aanbodgerichte zorg ondervonden bij de invoering van het basistakenpakket, waar men voorheen een spreekurenvariant kende.

Hulpverlening Gelderland Midden stelt een nieuwe werkwijze voor die gebaseerd is op de volgende pijlers:

  • Alle kinderen krijgen een basispakket aan zorg, waarbinnen goede monitoring wordt gewaarborgd via de universele cohortscreeningen en signalering van school en ouders. Zodra zich problemen voordoen wordt dit bij de jeugdgezondheidszorg ingebracht en daar opgepakt.
  • Het kwetsbare kind krijgt passende zorg op maat waardoor het snel op de juiste plek terecht komt voor hulp en zo vroeg mogelijke interventie gewaarborgd wordt. Dit mag niet meer alleen afhankelijk zijn van slechts drie contactmomenten.
  • Ouders en leerkrachten vinden in de jeugdgezondheidszorg een laagdrempelige voorziening waar ze hun opvoedkundige en ontwikkelingsvraagstukken neer kunnen leggen en binnen afzienbare tijd adequate hulp cq verwijzing vinden.
  • De aansluiting met andere vindplaatsen van signalen, zoals het gezin, de peuterspeelzaal, de school en de wijk wordt verbeterd.
  • De aansluiting binnen de zorgketen kan met recht integraal genoemd worden en het belang van het kind staat daarin altijd voorop met vraaggerichte zorg als uitgangspunt.

Om dit zoveel mogelijk te kunnen garanderen binnen de inwonerbijdrage heeft HGM besloten om binnen het regulier onderwijs de standaard contactmomenten te laten uitvoeren door de minimaal benodigde deskundigheid. Dit betekent dat de assistente een screening zal verrichten op vijf-, tien- en veertienjarige leeftijd aangevuld met gevalideerde vragenlijsten. Op basis hiervan zal een triage worden uitgevoerd en worden kinderen zonodig doorverwezen naar een spreekuur van arts of verpleegkundige voor nader onderzoek en ondersteuning. De ruimte voor risicozorg die hiermee wordt behaald zal worden ingezet op spreekuren voor alle leeftijdsgroepen en vraaggerichte zorg zoals huisbezoeken, ziekteverzuimbegeleiding en begeleiding bij overgewicht.

In de nieuwe werkwijze ligt de nadruk voor de vroegsignalering van risicokinderen en gezinnen bij de 0-4 jarigen zorg. De 0-4 jarigen zorg kan bij overdracht al specifiek aangeven over welke kinderen en gezinnen er zorgen bestaan. Risicolijnen zijn in kaart gebracht. De nieuwe werkwijze biedt, in tegenstelling tot de oude, de mogelijkheid om de zorg voor deze risicokinderen direct intensief te continueren. Na het vierde levensjaar wordt intensief samengewerkt met scholen, zijnde een belangrijke vindplaats voor signalen, waarna nieuwe risicolijnen uitgezet kunnen worden. Het vergroten van de expertise van leerkrachten om te signaleren zal als speerpunt in het JGZ beleid worden meegenomen.

De nieuwe werkwijze sluit aan bij de vraag van gemeenten, scholen en medewerkers en tevens bij de speerpunten van gemeentelijk, provinciaal en landelijk gezondheidsbeleid. Het kan zorgen voor een dekkend systeem van informatiebeheer en het volgen van risicokinderen binnen de hele regio van Hulpverlening Gelderland Midden.

De nieuwe werkwijze in perspectief van de huidige werkwijze

Hieronder volgt een schematisch overzicht van de nieuwe ten opzichte van de oude werkwijze, met betrekking tot de vastgestelde contactmomenten voor het regulier onderwijs. Voor het Speciaal Onderwijs blijft de werkwijze gelijk. Voor het SBAO, PRO en LWOO zal de huidige werkwijze worden aangevuld met spreekuren en zal extra worden ingezet op begeleidingscommissies. Het maatwerk zal worden afgestemd op de nieuwe werkwijze en enkele nieuwe producten zullen in de toekomst worden toegevoegd. Als eerste zal echter energie ingezet worden op het neerzetten van de nieuwe reguliere werkwijze.

De nieuwe invulling van de wettelijk vastgestelde contactmomenten in het regulier onderwijs, ziet er als volgt uit.

Contactmoment 0: Overdracht van 4 jarigen
Nieuwe werkwijze Huidige werkwijze
Alle risicokinderen worden overgedragen door de 0-4 jarigen zorg Alle risicokinderen worden overgedragen door de 0-4 jarigen zorg
Alle risicolijnen kunnen direct intensief vervolgd worden door de kinderen in de spreekuren op school terug te laten komen Door gebrek aan tijd en middelen kan slechts een gedeelte van de risicolijnen op korte termijn opgevolgd worden
Contactmoment 1: 5-jarigen (groep 2)
Nieuwe werkwijze Huidige werkwijze
Triage door Assistente inclusief screening Arts en Assistente
Risicozorg 20% arts, 10% verpleegkundige Risicozorg 30% van de 5 jarigen
Winst – Inzet op 30% risicoleerlingen uit alle jaarcohorten, onderzocht in o.a. spreekuren.  
Contactmoment 2: 10-jarigen (groep 7)
Nieuwe werkwijze Huidige werkwijze
Triage door Assistente inclusief screening Verpleegkundige
Risicozorg 10% arts, 20% verpleegkundige Risicozorg 30% van de 11- jarigen
Winst – Inzet op 30% risicoleerlingen uit alle jaarcohorten, onderzocht in o.a. spreekuren.  
Contactmoment 3: 14-jarigen (klas 2)
Nieuwe werkwijze Huidige werkwijze
VMBO Triage door Verpleegkundige
VMBO-T, Havo, VWO Triage door Assistente		 VMBO Arts
VMBO-T, HAVO, VWO Verpleegkundige
Risicozorg 15% arts, 15% verpleegkundige Risicozorg 30% van de leerlingen uit klas 2
Winst – Inzet op 30% risicoleerlingen uit alle jaarcohorten, onderzocht in o.a spreekuren.  
Overige leeftijdsgroepen
Nieuwe werkwijze Huidige werkwijze
Alle leerlingen in de hele regio hebben indien nodig recht op zorg. In het BAO zijn extra uren ingekocht om kinderen uit overige leeftijdsgroepen zorg te verlenen. Dit is niet voldoende.
Via regelmatig terugkerende spreekuren in de scholen kunnen de risicoleerlingen gezien en vervolgd worden. Dit kan gebeuren op indicatie van ouders, school / zorgstructuren, derden, JGZ en/of de leerling zelf. In het VO is er geen extra zorg ingekocht, waardoor kinderen buiten klas 2 uit de boot vallen.

NB. De genoemde percentages zijn inschattingen en zullen na evaluatie worden bijgesteld.

Terug naar Inleiding